Kronik, sistemik, iltihaplı ve sebebi bilinmeyen bir hastalık olan romatoid artrit (RA) tüm dünyada bütün ırk ve etnik gruplarda görülür. Toplumda sıklığı yaklaşık %1’dir. Her yaşta başlayabilirse de en çok 20-60 yaşları arasında ortaya çıkar. Kadınlar hastalığa daha çok yakalanır.

Belirti ve bulguları nelerdir? RA genellikle haftalar ile aylar süren yavaş, sinsi bir başlangıç gösterir. Genellikle eklemler simetrik tutulur. Sabahları eklemlerde tutukluk olur. Tam yerleşmiş romatoid artritte sabah tutukluğunun geçmesi bir saatten fazla sürer. Eklemler şiştir ve dokunmaya karşı hassastır. Hastalığın ileri dönemlerinde eklemlerde deformiteler meydana gelir. Çene, boyun, omuz, dirsek, el, kalça, diz, ayak en sık tuttuğu yerlerdir. Romatoid artrit ile birlikte osteoporoz olabilir.

Nasıl tanı konur? Muayene bulguları röntgen ve laboratuvar tetkikleri ile desteklenerek tanı konur. Laboratuvar incelemeleri ile kesin tanı konamaz ancak hekimin tanısını doğrulamada, hastalığın şiddeti, seyri ve tedavisinin tayininde yardımcı olur.

Romatoid aritin tedavi edilebilir mi? Hasta eğitimi, fizik tedavi, egzersiz, cihazlama, ilaçlar ve bazen cerrahi ile hastalığın seyri yavaşlatılabilir veya durdurulabilir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa başarı o nispette artar. Romatoid artritte başlıca iki türlü ilaç kullanılır. (1) Sadece belirtileri geçiren ilaçlar. Bunlar aspirine benzer ilaçlardır. İlaç alınırken belirtiler kaybolur, bırakınca tekrar başlar. Bu amaçla düşük doz kortizon verilebilir ve hekim kontrolünde verilen düşük doz kortizonun önemli bir sakıncası yoktur. Kortizonun korkulacak yanı uzman hekim kontrolüne girmeden rastgele kullanılmasıdır. (2) Temel ilaçlar. Bunlar hastalığın seyrini durduran veya tamamen tedavi eden ilaçlardır. Uzun süre (aylar veya yıllarca) kontrol altında kullanılmalıdırlar. Romatoid artritte bu amaçla metotreksat, sulfasalazin, hidroksiklorokin, lenflunomid, biyolojik ajanlar (etanercept, infliximam..) kullanılmaktadır.