|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Randevu Hattı |
 |
 |
|
© 2010 FİZİKON |
|
|
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı
saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yapım: Capitol Medya |
| |
| |
| |
|
|
|
Hastalıklar // Boyun Ağrıları |
 |
|
|
BBoyun ağrısı
nerelerde hissedilir? Boyun omurgası
patolojilerinde ağrı boyundan başa, sırta, göğse,
kollara yayılabilir. Bazen kalp üzerinde veya sırtta
kalp krizi kuşkusu uyandıracak ağrı olabilir.
Ağrıya başka belirtiler de eşlik eder mi?
Boyun ağrısına çoğu kez tutukluk, uyuşma,
karıncalanma, bulanık görme, kulak çınlaması, denge
bozukluğu, baş dönmesi, çarpıntı gibi semptomlar eşlik
eder. Tutukluk uzun süreli ise sebebi iltihaplı bir
romatizmadır. Uyuşma, karıncalanma şeklindeki yakınmalar
sinir kökü sıkışmasının göstergesidir. Boyun
hareketleriyle ortaya çıkan bulanık görme, kulak
çınlaması, baş dönmesi, denge bozukluğu, çarpıntı,
bulantı boyun patolojilerinde seyrek rastlanan
semptomlardır.
Boyun ağrısı ne sıklıkta görülür?
Erişkin insanların yaklaşık %10’u hayatlarının bir
döneminde boyun ağrısı çekerler. Boyun ağrısı sadece
boyuna lokalize olabileceği gibi kol ağrısıyla birlikte
de olabilir. Boyun ve kol ağrılarının üçte bir kadarı
tekrarlar. Bel ağrısına göre boyun ağrısının sıklığı
daha az ve çok az sakat bırakıcıdır.
Boyun ağrısı sebepleri nelerdir? Çok
sayıda bozukluk boyun ağrısına neden olur. Başlıca boyun
ağrısı sebepleri şunlardır: Doğumsal anomaliler,
tümörler, travma, osteoporoz (kemik erimesi),
dejeneratif (yıpranma) bozukluklar (kireçlenme, boyun
fıtığı gibi), enfeksiyöz lezyonlar (tüberküloz,
bruselloz gibi), yumuşak doku romatizmaları, torasik
çıkış sendromları, iltihaplı romatizmalar (romatoid
artrit, ankilozan spondilit gibi), psikolojik
bozukluklar, iç organlardan yansıyan ağrılar (kalp,
akciğer, safra kesesi hastalıkları sonucu).
Trafik kazaları sonucu boyun ağrısına sık mı
rastlanır? Trafik kazalarında en çok etkilenen
bölgelerden biri boyundur. Doğrudan gelen travmalar
ölümcül veya sakatlayıcı olabileceği gibi doğrudan darbe
gelmeden de boyun trafik kazalarında etkilenir.
Genellikle trafik kazalarında görülen, başa direkt bir
travma olmadan, kamçı darbesi şeklinde boyunun öne ve
arkaya gitmesi sonucu meydana gelen incinmeye whiplash
sendromu denir. Önceden kireçleme varsa, travma daha çok
hasara yol açar. Whiplash sendromunda hafif çıkıklara ve
daha sonraki dönemlerde kireçlenmeye rastlanır. Tedavi
istirahat, korseleme, ağrı kesici ve kas gevşetici
ilaçlar, egzersizler ve fizik tedavi şeklindedir.
Boyun zorlanması nedir? Nasıl tedavi edilir?
Travmalar ve kötü postür sonucu gelişen boyunda lokal
ağrı ve tutuklukla karakterize bir klinik tablodur.
Alışılmamış bir hareket yapmak, sportif aktiviteler,
daktilo yazmak, kitap okurken yapıldığı gibi boyunu uzun
süre sabit konumda tutmak, yatarak televizyon seyretmek,
uygun olmayan yastık ve yatakta yatmak gibi nedenler
zorlanmaya (servikal strain) yol açabilir. Boyunun
arkaya doğru normal eğriliği kas spazmı nedeniyle
düzleşir. Hareketler ağrılı ve kısıtlıdır. Radyolojik
tetkikler genellikle normaldir. Patolojinin yumuşak
dokuda ve dejeneratif değişikliklerin başlangıç
döneminde olduğu düşünülür. Servikal strain kısa süreli
istirahatla düzelebilirse de ağrı kesici, iltihap
giderici ilaçlar ve kas gevşeticiler vermeyi
gerektirebilir. Ağrı ve kas spazmının azaltılmasında,
fizik tedavi araçları oldukça yararlıdır. Tekrarların
önlenmesi için kötü postür düzeltilmeli ve kas gücünü
arttırıcı egzersizler verilmelidir.
Boyun kireçlenmesi (Servikal Spondiloz) nedir?
Boyun omurgasını meydana getiren yapıların
dejenerasyonu sonucu ortaya çıkan ve buna bağlı sinir ve
damar bozukluklarını da içeren klinik tablodur. Tıpta
servikal spondiloz, servikal artroz gibi isimler
verilir.
Boyun kireçlenmesinin sebebi nelerdir?
Yaşlanma, günlük hayatın gerilimleri, boyun hareketleri
ve pozisyonları, makro ve mikro travmalar ve ruhsal
gerginlikler diskin yapısını ve beslenmesini bozmaya ve
sonunda değişik derecelerde diski dejenere etmeye
yönelik faktörlerdir. Kalıtım, çocukluk çağında
geçirilen enfeksiyonlar ve bağışıklık sistemindeki
bozukluklar da disk dejenerasyonu yapan faktörler
olabilir.
Boyun kireçlenmesinin belirtileri nelerdir?
Belirtiler 18 yaşından itibaren görülebilir ve sıklığı
yaşla artar. 50 yaşından sonra iyice belirginleşir.
Başlıca belirti ve bulgular boyun ağrısı, tutukluk, kas
spazmı, hassasiyet ve hareket kısıtlılığıdır. Ağrı
boyundan başa da yayılabilir. Spondiloza bağlı sabah
tutukluğu kısa sürelidir. Çoğunlukla bir kaç dakikada
geçer. Sinir kökü basısı olduğu zaman kola yayılan ağrı,
uyuşma, karıncalanma, soğuk veya sıcak hissi, iğnelenme
olur. Omurilik basısı olursa yürüme güçlüğü olabilir.
Boyundan beyine giden damarların bası altında kalmasıyla
baş dönmesi, kulak çınlaması, bulanık görme, baş ağrısı
ortaya çıkar.
Boyun ağrılarının tanısında hangi tetkikler
kullanılır? Görüntüleme yöntemleri (düz grafi,
bilgisayarlı tomografi, MR, ultrasonografi), sintigrafi,
elektrofizyolojik yöntemler (EMG) ve laboratuvar
tetkiklerinden yararlanılır.
Radyografi ve MR çekilmeden tanı konamaz mı?
Boyun omurgası incelemesinde radyolojik görüntüleme
yöntemlerinin yeri tartışmasızdır. Bununla birlikte,
radyolojik bulgular ile klinik bulguların her zaman
ilişkili olmadığı, birincil önemin hekimin muayenesi ve
değerlendirmesi olduğu bilinmelidir. Hekim
yönlendirmedikçe tek başına ileri bir tetkik olan MR’ın
değeri azdır; sadece MR ile tanı koymak yanlıştır.
Boyun kireçlenmesi nasıl tedavi edilir?
Servikal spondilozlu hastaların çoğu konservatif
(ameliyatsız) tedavi ile iyileşir. Bele göre boyunda
daha kısa sürede daha başarılı sonuçlar alınmaktadır.
Akut ağrılı dönem tedavisi istirahat, korseleme, yüzeyel
ısı ve ilaçları içerir. Servikal omurganın istirahatını
temin etmek, hareketlerini kısıtlamak ve boyuna binen
başın ağırlığını azaltmak için servikal korse
kullanılabilir. Korseliyken atrofiyi engellemek için
egzersize zaman yitirmeden geçilmelidir. Ağrılı
bölgelere yapılan lokal enjeksiyon ağrı ve spazmın
iyileşmesine yardımcı olabilir. Subakut ve kronik
dönemde yüzeyel ısıtıcılarla birlikte derin ısıtıcılar
da uygulanır. Isı vazodilatasyon yaparak ve kan akımını
artırarak dokunun beslenmesini ve metabolik artıkların
atılımını kolaylaştırır. Böylece bir taraftan kas
spazmını ve ağrıyı azaltırken bir taraftan da doku tamir
sürecini başlatarak nüksleri geciktirir. Isı fibröz
dokuların esnekliğini artırarak, birlikte uygulandığında
traksiyonun etkisini ve hastanın traksiyona toleransını
artırır. Hem akut hem de kronik ağrılı hastalarda TENS,
diadinami, galvani, eksponansiyel akım gibi alçak
frekanslı akımların analjezik ve trofik etkilerinden
yararlanılır. Boyun ağrılı hastalarda sıklıkla verilen
bir tedavi olmamakla birlikte masaj ağrılı kas spazmını
hafifletir, dolaşımı artırır, kontraktürleri ve
yapışıklıkları mobilize eder ve hastaya psikolojik bir
rahatlık verir. Manipulasyonla dramatik iyileşme
sağlanabilir. Egzersizler hastanın kendini en iyi
hissettiği saatlerde yapılmalıdır. Bu genellikle sabah
saatleridir. Egzersizden önce sıcak uygulama, kas
gevşetici ve analjezik ilaç verilmesi egzersizin daha
iyi tolere edilmesine yardımcı olur. Tekrarların
önlenmesi için fizik tedavi yanında hasta eğitilmelidir.
Hasta eğitimi postür ve günlük yaşam aktivitelerini
içermektedir.
Boyun fıtığı nasıl tedavi edilir?
Omurgada meydana gelen fıtıkların %95’i belde, %3-4’ü
boyunda görülür. Hasta çoğunlukla ani başlayan boyun ve
kol ağrısından yakınır. Ağrı ile birlikte uyuşma ve
karıncalanma bulunabilir. Ağrı boyun hareketleri,
öksürme ve hapşırmayla şiddetlenir. Boyun fıtığı
tedavisine korse, lokal enjeksiyon, ilaç ve egzersizle
başlanır. Yakınması geçmeyen hastalara fizik tedavi
uygulanır.
Torasik Çıkış Sendromu nedir? Kola
giden damar sinir paketinin koltuk altına girmek üzere
boyun ve göğüs bölgesinde katetdiği alana torasik çıkış
denir. Bu alanda olabilecek yapısal veya fonksiyonel
anomaliler damar sinir paketi üzerine baskı yaparak
torasik çıkış (thoracic outlet) sendromları başlığı
altında toplanan klinik tabloların ortaya çıkmasına
neden olurlar. Hasta kolundaki, el ve parmaklarındaki
ağrı, uyuşma ve karıncalanmadan yakınır. Torasik çıkış
sendromlu hastalar genellikle fizik tedaviden
yararlanırlar. Fizik tedaviden yararlanmayan hastalara
cerrahi girişim endikedir.
Boyun ağrısından kurtulmak için nelere dikkat
edilmesi gerekir? Boyun ağrısından kurtulmak ve
yakalanmamak için şu önerilere uyulması gereklidir:
• Dik oturun ve dik yürüyün.
• Otururken belinizi ve boynunuzu destekleyin.
Çalışırken masaya ve tezgaha yakın oturarak başınızı
eğmeden veya aşırı yukarıya kaldırmadan nötral konumda
tutun.
• Koltuğa veya çekyata uzanarak televizyon seyretmeyin.
• Bilgisayar monitörünü göz hizasına göre ayarlayın.
Uzun süre bilgisayar başında kalmayın.
• Yastık çok yüksek veya çok alçak olmamalı. Sırt üstü
yatarken boyun arkasındaki boşluğu yastıkla doldurun.
Yan yatarken yastığı boyun köküne çekin.
• Yüzüstü yatmayın.
• Boynunuzu uzun süre aynı pozisyonda tutmayın. 20-25
dakikada bir hafif boyun hareketleri yapın.
• Boyun ve sırt kaslarını gevşek tutmaya çalışın.
• Düzenli egzersiz yapın.
Boyun ağrısı için hangi egzersizler, ne sıklıkta
yapılmalı? Boyun ağrısında yapılacak
egzersizler kişiye göre değişir. Hekimin yönlendirmesine
göre egzersizler sabah ve akşam 10’ar kez tekrarlanır.
Her hareket 10 sayıncaya kadar sürdürülür ve hareketten
sonra yaklaşık 20 sayıncaya kadar dinlenilir. Egzersiz
sırasında veya sonrasında ağrı oluyorsa hekime
danışılması gerekir. |
|
|
| |
|
|
